Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego – Biblioteka Publiczna Powiatu Białostockiego

Bibliotekę utworzono na mocy porozumienia  zawartego 7 marca 2001 roku pomiędzy Zarządem Powiatu Białostockiego, a Zarządem Województwa Podlaskiego. Powyższe porozumienie obowiązuje od daty podpisania umowy i zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego. Od tej chwili tj., już 10 lat realizowane są jej zadania zgodnie z mocą Uchwały nr  IV /28/ 2003 Rady Powiatu  Białostockiego.

Z chwilą utworzenia Biblioteki Powiatowej dyrektor  Książnicy Podlaskiej – Jan Leończuk wydał zarządzenie zwalniające  czytelników z obowiązku płacenia kaucji  za korzystanie ze zbiorów biblioteki i podległych jej placówek na terenie powiatu białostockiego. Niniejszy dokument jest korzystny dla użytkowników bibliotek.  

Biblioteka sprawuje bezpośredni nadzór merytoryczny nad siecią bibliotek publicznych, liczącą 36 placówek (w tym 15 gminnych i 21 filii bibliotecznych). Wykaz bibliotek znajduje się na stronie www. Starostwa Powiatu Białostockiego oraz Książnicy Podlaskiej.

Zakres  zadań prowadzonych przez kierownika Biblioteki Publicznej Powiatu  Białostockiego to cykliczne spotkania szkoleniowe (kilka razy w skali roku). Dobór tematów  szkoleniowych dokonywany jest  w oparciu o sugestie bibliotekarzy  samorządowych (cenne źródło informacji, wynikające z potrzeb) przekazywane przed nowym rokiem kalendarzowym. Tematyka spotkań jest zróżnicowana i zależna od aktualnych trendów
w  bibliotekoznawstwie, a także od indywidualnego zapotrzebowania bibliotekarzy.
 W nakreślanych  programach  szkoleń  wykorzystywane są różne formy przekazu informacji,  takie jak : wykłady, odczyty, warsztaty, dyskusje panelowe, prelekcje. 
W działalności szkoleniowej położono duży nacisk na formy warsztatowe (ostatnio cieszące się dużym zainteresowaniem), które pozostają na długo w pamięci jej uczestników. Urozmaicona tematyka seminariów  pozwoliła łączyć doświadczenie starszych bibliotekarzy  ze świeżym spojrzeniem młodszych  pracowników merytorycznych  wchodzących dopiero
do zawodu (szczególnie jest to zauważalne podczas  dyskusji). Biblioteką prowadzi ożywioną wymianę doświadczeń zawodowych poprzez  realizację wyjazdowych konferencji gminnych i powiatowych (tzw. studyjnych).
Biblioteka również  realizuje przywarsztatową pomoc merytoryczną ( w zależności od potrzeb bibliotek terenowych) bezpośrednio w placówkach. Ponadto pośredniczy w przekazywaniu materiałów do placówek. Opracowuje pomoce metodyczne, prowadzi badania czytelnicze. Na bieżąco udziela konsultacji telefonicznych oraz odpowiada na pytania za pośrednictwem poczty elektronicznej lub tradycyjnej. Prowadzi działania (korespondencja
 i kontakty  osobiste z przedstawicielami gmin) mające na celu poprawę funkcjonowania bibliotek samorządowych, a przede wszystkim  wzrost kadry bibliotecznej.
Placówki  w powiecie są bardzo  aktywne w środowisku lokalnym ( w większości) , niejednokrotnie kosztem czasu prywatnego, kreatywne, przyjazne (na różnych polach działania), życzliwie nastawione  do użytkowników. Na przestrzeni ostatnich lat wizerunek  bibliotek  bardzo się zmienił, dzięki temu ranga zawodu wzrosła w większości gmin. Zawód bibliotekarza wciąż się zmienia, rozwija, daje spore zadowolenie, szczególnie osobom o wielu umiejętnościach i chęciach działania przy wsparciu władz zwierzchnich.
Kolejne działania  to bogate przedsięwzięcia  kulturalno - oświatowe, służące  zaspokajaniu  potrzeb  użytkowników  z  terenu  powiatu  białostockiego (w wielu grupach wiekowych). Realizowana jest promocja placówek samorządowych w  mediach regionalnych i ogólnopolskich
Wspólnie z bibliotekarzami  samorządowymi dąży do kreowania nowego wizerunku  bibliotek w terenie  jako instytucji kultury nie tylko wypożyczających i  udostępniających zbiory biblioteczne,  ale również jako centrów informacyjnych  udostępniających  czytelnikom nowoczesną  technologię  poprzez materiały audiowizualne i elektroniczne  oraz prowadzących  działania  upowszechniające  książki  i  czytelnictwo. Przy współpracy z  „biblioteką powiatową” - określenie często używane przez bibliotekarzy terenowych  prowadzone  są  urozmaicone,  atrakcyjne  formy  promujące książkę i czytelnictwo, jak np.  :

-spotkania  autorskie  skierowanych do różnych grup wiekowych  (najczęściej zapraszano się autora na dwudniowe, wyjazdowe spotkania np. do 6-7 placówek publicznych powiatu  białostockiego),
-konkursy powiatowe pod  patronatem  Starosty Powiatu Białostockiego, włodarzy gmin oraz cykliczne imprezy biblioteczne np. Forum Teatrów Dziecięcych i Młodzieżowych - „Melpomena” w gminie Juchnowiec, czy Majowa Konwalia w Wasilkowie, imprezy biblioteczne (organizowane rokrocznie po wstępnych eliminacjach środowiskowych), o zmiennej
tematyce w danym roku np. w 2011 roku konkurs „ Nic, co biblioteczne nie jest nam obce” ,
-udział w pracach komisji konkursowych realizowanych przez poszczególne placówki,
-Dyskusyjne  Kluby Książki,
-promocje  książek wydanych  przez poszczególne biblioteki gminne,
-wystawy prezentujące  eksponaty wypożyczane  od osób prywatnych lub własne
-lokalne  akcje  „Cała Polska  czyta dzieciom”
-minikiermasze  książek (często realizowane po spotkaniach autorskich) oraz   przeglądy nowości wydawniczych   otrzymanych  w  formie  depozytu ;   ponadto  przekazywane są  do placówek  katalogi  i oferty wydawnicze poszczególnych  wydawnictw oraz tzw. „wędrujące kiermasze”, na których można  nabyć książki z wielu  instytucji
-realizowane akcje m.in. „Biblioteki publiczne powiatu białostockiego otwarte dla wszystkich” oraz  „Podziel się książkami z innymi bibliotekami ”

Kolejnym  realizowanym  zadaniem  jest  bezpłatne   pozyskiwanie   i przekazywanie  do  placówek  książek, druków ulotnych, zbiorów specjalnych  z wydawnictw i hurtowni, darów  otrzymanych  od czytelników za pośrednictwem  filii  bibliotecznych  Książnicy Podlaskiej im. Łukasza Górnickiego oraz zaprzyjaźnionych osób.  Przekazane materiały  służą czytelnikom  zainteresowanym  daną tematyką. Ponadto Biblioteka Powiatowa podczas odwiedzin bibliotecznych  w poszczególnych  gminach stara się  pozyskać wydawnictwa lokalne powiatu białostockiego do zbiorów instytucji macierzystej celem zabezpieczenia księgozbioru  regionalnego w  wydawnictwa  zwarte  i ciągłe. Ponadto pozyskiwane są środki z zewnątrz  na realizację zadań merytorycznych (konkursów, szkoleń, spotkań autorskich…).
Biblioteka nie pozostaje bierna, stara się nie tracić więzi z  partnerami wspierającymi jej działalność. Często reaguje na wyraźny sygnał z terenu. Bierze
udział w życiu  poszczególnych gmin. Kontynuuje i rozszerza współpracę z wieloma instytucjami i organizacjami. Należy tu podkreślić współpracę ze Stowarzyszeniem  Bibliotekarzy  Polskich Oddziałem Białostockim. W ramach  wspólnych działań realizowane  są coroczne przedsięwzięcia  np. „Tygodnia   Bibliotek” (zgodnie  z sugestią Zarządu  Głównego SBP, który w danym roku proponuje różną tematykę) oraz  wyjazdy  edukacyjno – integrujące zgodnie z  propozycjami członków. Biblioteka  typowała trzech bibliotekarzy z powiatu białostockiego do konkursu „Bibliotekarz Roku 2010 województwa podlaskiego” ogłoszonego przez  Zarząd Główny Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich.         

Należy również dodać, iż biblioteka docenia działania  aktywnych bibliotekarzy oraz ich instytucje, a także włodarzy  z  terenu powiatu  i  typuje do  wielu  nagród. Paru samorządowcom nadała tytuł „Przyjaciela bibliotek” wręczając statuetkę  i książki.  Niektórzy pracownicy  merytoryczni dzięki akceptacji Pana Dyrektora Książnicy Podlaskiej zostali nagrodzeni „ Srebrną  Różą”, otrzymali tytuł lidera w rankingu bibliotek powiatu białostockiego 
w kategorii bibliotek miejsko-gminnych, gminnych i filii (dwie edycje)  oraz byli  typowani do nagród Marszałka Województwa  Podlaskiego. 

Przedstawiono  tylko niektóre zadania, realizowane przez Bibliotekę Publiczną Powiatu Białostockiego, mające na celu scalenie rozproszonego środowiska zawodowego poprzez odpowiednio dobrane formy pracy. Nie wymieniono zadań nakreślonych przez Dyrekcję Książnicy Podlaskiej im. Łukasza Górnickiego  na rzecz własnej instytucji.